Posts

स्मार्ट प्रवासाची नवी दिशा : NCMC, RuPay आणि एसटी स्मार्ट कार्ड.

Image
आज भारत वेगाने डिजिटल अर्थव्यवस्थेकडे वाटचाल करत आहे. UPI, डिजिटल तिकीट, QR कोड आणि कॉन्टॅक्टलेस पेमेंट यामुळे दैनंदिन व्यवहारांचे स्वरूप बदलले आहे. याच डिजिटल परिवर्तनाचा एक महत्त्वाचा भाग म्हणजे National Common Mobility Card (NCMC) . सार्वजनिक वाहतूक अधिक सुलभ, वेगवान आणि कॅशलेस करण्याच्या उद्देशाने विकसित करण्यात आलेली ही संकल्पना भविष्यात बस, मेट्रो, पार्किंग, टोल आदी अनेक सेवा एका कार्डशी जोडण्याची क्षमता ठेवते. NCMC म्हणजे नेमके काय? NCMC म्हणजे National Common Mobility Card. केंद्र सरकारच्या ‘One Card for all Payments’ या संकल्पनेशी जोडलेले हे कार्ड-आधारित डिजिटल पेमेंट इकोसिस्टम आहे. RuPay Contactless हे NPCIचे कार्ड नेटवर्क असून ते NCMCच्या तांत्रिक मानकांशी सुसंगत आहे. त्यामुळे संबंधित बँक किंवा प्रीपेड कार्ड जारीकर्त्याने NCMC सुविधा सक्षम केलेले RuPay कार्ड सार्वजनिक वाहतुकीच्या NCMC-सक्षम यंत्रणांवर वापरता येऊ शकते. या प्रणालीचे वैशिष्ट्य म्हणजे कार्ड फक्त एका शहरापुरते किंवा एका वाहतूक संस्थेपुरते मर्यादित न राहता, NCMC स्वीकारणाऱ्या विविध वाहतूक व्यवस्थांम...

आधुनिक युगातील 'तुकाराम'

Image
माझ्या आदर्श व्यक्तिमत्वांच्या यादीतील एक असलेले २००५ च्या महाराष्ट्र केडर चे संघ लोकसेवा आयोगाच्या परीक्षेत(UPSC) देशातून विसावी श्रेणी धारण केलेले  व सध्या महाराष्ट्र अन्न व औषध प्रशासनाचे आयुक्त वरिष्ठ सनदी अधिकारी तुकाराम हरिभाऊ मुंढे यांचं आत्मचरित्र दिनांक १७ जुलै २०२५ ला पुण्यात प्रकाशित झालं. पण त्याबद्दल मला काहीच कल्पना नव्हती मला त्याबद्दल चार दिवसांनी समजलं.आणी लगेच मी ते पुस्तक मागवलं.हे पुस्तक वाचून खरंतर मी निशब्द झालो परंतु या पुस्तकाबाबत लिहिण्याची सुप्त इच्छा मला गप्प बसू देत नव्हती;कारण पुस्तक इतक प्रभावी आणी दर्जेदार आहे की मी स्वतःला लिहिण्यापासून थांबवू शकलो नाही.  लेखक शफी पठाण यांनी लिहिलेल्या  ‘तुकाराम' या मुंढे साहेबांच्या आत्मचरित्राचे प्रकाशन दिनांक १७ जुलै २०२६ रोजी झाले असून त्याची प्रथमावृत्ती १७ जुलै २०२६ रोजी तर सव्वीसावी आवृत्ती १८ जुलै २०२६ रोजी प्रकाशित झाली. जी माझ्याकडे आहे. पुस्तकाला प्रस्तावना तुकाराम मुंढे यांचे ज्येष्ठ बंधू  माजी अप्पर जिल्हाधिकारी श्री. अशोक मुंढे यांची आहे.पुस्तकाच्या मुखपृष्ठ व मलपृष्ठाचे रेखांकन...

शिवरायांनी उल्लेखलेली चौऱ्याऐंशी बंदरे आणी अठरा टोपीकर

Image
नमस्कार माझं नाव हितेश आज आपण छत्रपती शिवाजी महाराजांना स्वराज्यसीमा विस्तारत असताना गुजरातमधील सुरत ते कर्नाटकातील बसरूर या दरम्यान एकूण चौर्याऐंशी बंदर असल्याचे माहिती होते तसेच त्याकाळात १८ परकीय व्यापारी स्वराज्याच्या सीमेभोवती घोंगावत होते तर त्या चौर्याऐंशी बंदर व अठरा टोपीकर यांबाबत आज आपण माहिती घेणार आहोत. मालवण जिंकून स्वराज्यात आल्यावर मालवण किनारी फिरत असता समुद्रात महाराजांना एक बेट दिसले राजांनी त्याचे नाव विचारले तेव्हा त्यास कुरटे म्हणतात असे असे समजले. शिवरायांनी कुरटे बेट पाहून म्हंटले चौऱ्याऐंशी बंदरी ऐसा जागा दुसरा नाही, इथं बंदरी नूतन जंजिरा वसवावा. चित्रगुप्ताच्या बखरीत सिंधुदुर्गाबद्दल आणि त्याच्या महतीबद्दल अतिशय सुंदर वर्णन केलं आहे – चौऱ्याऐंशी बंदरात हा जंजिरा अठरा टोपीकरांचे उरावर शिवलंका अजिंक्य जागा निर्माण केला. सिंधुदुर्ग जंजिरा जगी अस्मानी तारा. जैसे मंदिराचे मंडन श्री तुलसी वृंदावन, तैसा महाराजांचे राज्याचा भूषणप्रद अलंकार चतुर्दश महारत्नांपैकी पंधरावे रत्न महाराजांस प्राप्त झाले. आपल्यापैकी बऱ्याच जणांना हा प्रश्न पडला असेल कि महाराजांना ...

मी कृत्रिम बुद्धिमत्तेच्या आधारे बनवलेली व्यंगचित्रं

Image
व्यंगचित्रकार - हितेश चव्हाण.   सदर व्यंगचित्रे गुगलच्या जेमिनी या कृत्रिम बुद्धिमत्ता माध्यम AI द्वारे बनवली आहेत तरी सदर व्यंगचित्रांबद्दल कोणतीही तक्रार किंव्हा आक्षेप तसेच काही बदल सुचवायचे असल्यास खालील अंतरजालीय माध्यमावर मेल करावा. संपर्क-  GMail ४-१-२०२५©copyrighted content  कॉपीराईट सामग्री प्रस्तुत सामग्रीचे सर्व हक्क  व्यंगचित्रकार म्हणून हितेश चव्हाण यांचेकडे आहेत तरी व्यंगचित्रकाराच्या परवानगीशिवाय सदर पोस्ट कोणत्याही समाज माध्यमावर प्रकाशित करणे हा गुन्हा आहे. IT IS STRICTLY PROHIBITED TO SHARE THIS POST WITHOUT INCLUDING NAME OF WRITER OF THIS POST ON ANY SITE, SOCIAL MEDIA OR ANY PLATFORM

गधेगळ इतिहासातील एक काळी बाजू

Image
नमस्कार मंडळी माझ नाव हितेश आजच्या या लेखात आपण एका अश्या शिलालेखाच्या प्रकाराबद्दल जाणून घेणार आहोत ज्याला इतिहासाची काळी बाजू म्हणून ओळखले जात. हा लेख लिहिण्याचे कारण म्हणजे अश्याच प्रकारची अभिशाप शिळा माझ्या गावात आहे जिला स्थानिक लोक गडदु असं म्हणतात. हा लेख लिहिण्याची प्रेरणा मला आमच्या गावातील इतिहास अभ्यासक श्री चैतन्यजी सरदेशपांडे ह्यांच्या फेसबुक पोस्ट वरून मिळाली तसेच हि शिळा मी माझ्या शैक्षणिक जीवनात तसेच आजही अनेकदा पाहत असल्याने त्या शिळेबद्दल कुतूहल होतेच पण जेव्हा त्याबद्दल अधिक माहिती घेतली तेव्हा ती गधेगळ असल्याचे लक्षात आले. तर आजच्या या लेखात आपण गधेगळ या प्रकारबद्दल खालील मुद्द्यांवरून जाणून घेणार आहोत.सदर माहिती अंतरजालावरील विविध स्रोतांमधून संकलित केलेली आहे. *गधेगळ कोरण्यामागील उद्देश, तिचे प्रकार व पूर्वेतिहास. *गधेगळीचे स्वरूप  *माझ्या गावातील गडदु/गधेगळी बद्दल माहिती. * गधेगळ कोरण्यामागील उद्देश, तिचे प्रकार व पूर्वेतिहास-  गधेगळं कोरण्याची सुरुवात शिलाहार काळापासून झाली पुढे या प्रकारच्या शिळा यादव, चालुक्य, कादंब, विजयनगरचे संगम घराणे(हरिहर दुसरा),...

माझ्या संग्रहातील दुर्मिळ नाणे

Image
तर आज मी तुम्हाला माझ्या संग्रहातील हे दुर्मिळ नाण कोणतं आहे ते सांगणार आहे तर ते आहे हाय क्राऊन व्हरायटी १पीस ब्रिटिश भारतीय नाणे  ह्या नाण्याबद्दल मी खालील मुद्द्यांद्वारे माहिती देणार आहे.  * तपशील  * वैशिष्ट्य  *विविधता  *दुर्मिळतेमागील कारण. *तपशील: जारीकर्ता भारत - ब्रिटिश (ब्रिटिश भारत)  सम्राट जॉर्ज सहावा (१९३६-१९४७) प्रकार -मानक चलन नाणी वर्षे १९४३-१९४७. मूल्य:- १.५६ पैसे  (१⁄६४)भारतीय चलन पद्धती. १पीस (१/४ OF 1ANNA) ब्रिटिश भारतीय आणा पद्धती . चलन-ब्रिटिश भारतीय आणा पद्धती. रचना -कांस्य वजन -२ ग्रॅम व्यास -२१.३२ मिमी जाडी -१.० मिमी. आकार -गोल छिद्रासह गोलाकार. कडा -सपाट. टांकसाळ- मुंबई,कोलकाता,लाहोर,प्रिटोरिया. पुढील बाजू- रॉयल इंपिरियल क्राऊन,देवनागरी व इंग्रजी व उर्दूत नाण्याचे मूल्य इंग्रजी भाषेत इंडिया हि आद्याक्षरे,जारीकर्ता वर्ष,टांकसाळ चिन्ह. मागील बाजू- मागील बाजूवर वर्तुळकार द्राक्षाच्या वेली. * वैशिष्ट्य: * हि नाणी सहावा जॉर्ज याचा कालखंडात १९४३-४७अश्या चार वर्षात पाडली गेली. तत्पूर्वी सर्व ब्रिटिश भारतीय...

पत्रास कारण कि

प्रति, महाराष्ट्रातील तमाम नागरिक  दिनांक- २९/९/२०२५ विषय- शेतकरी राजा कि रंक!  महाराष्ट्रातील बंधू-भगिनींना माझा नमस्कार. मी कोण?असा प्रश्न तुम्हाला पडला असेल; मी या राज्यातील एक सामान्य शेतकरी.पत्रास कारण कि, बळीराजा म्हणून माझी ओळख सर्वसाधारणपणे आहे.पण मी राजा आहे कि रंक? असा प्रश्न मला पडलाय. त्याचीच चर्चा आज मला तुमच्यासोबत करायचीय. कारण बरेच जण मी आत्महत्या केली कि त्यामागील कारण समजून न घेता विविध प्रकारे व्यक्त होतात. काही जणांना वाटत मी कर्ज काढून मज्जा करतो मग परतफेड करायची वेळ आली कि नुकसान झाल्याचे कारण सांगून आत्महत्या करतो पण खरं कारण मलाच माहिती आहे.  कालपासून तुम्ही बातम्यात एक बातमी वाचली असेल कि मराठवाड्यात ओला दुष्काळ जाहीर करण्याची वेळ आलीय कारण तिथे सतत मुसळधार पाऊस पडतोय.  विलास बडे यांच्या सारखे सच्चे पत्रकार आणी काही स्थानिक प्रतिनिधी  प्रत्यक्ष पुरात जाऊन पत्रकारिता आणी जनसेवा करतायत. या पुरात आमच्या मका टोमॅटो इत्यादी पिकांचे अतोनात नुकसान झालंय. आमच्यासाठी पीक म्हणजे आमची लेकरच आहेत आम्ही धरणीला आमची आई मानतो. पाच वर्ष मेहनत करून तळहात...